''Το Τέλος της Σοφίας''...

angel_than · Ένταξη: Apr 05, 2008 Δημοσιεύσεις: 650

απόσπασμα από το βιβλίο του Δημήτριου Μαρκή
«Το Τέλος της Σοφίας»

Η Κριτική Θεωρία θεωρεί το Μύθο ως «κατώφλι» (Schwelle) μεταξύ Φύσης και Πολιτισμού.
Με το Μύθο ο Άνθρωπος κάνει το πρώτο βήμα πέρα από τη Φύση στον Πολιτισμό,
αλλά με το ένα πόδι του παραμένει στη Φύση, την ώρα που ζητά να την ξεπεράσει.
Η βασική αρχή της Κριτικής Θεωρίας είναι ότι ο Άνθρωπος με το Μύθο δεν ξεπερνά τη Φύση,
αλλά τελικά παραμένει έκπτωτος στη «ρηξιά της φύσης».
Επειδή ο Άνθρωπος δεν μπορεί να υπερβεί τη Φύση -να νικήσει το θάνατό του-
παραμένει εγκλωβισμένος σ΄αυτή τη μυθική Φύση

Με το Μύθο ο Άνθρωπος προσπαθεί να εξοικειωθεί με το Ανοίκειο, να δαμάσει το «Φόβο»,
την «Αγωνία» και τον «Τρόμο» του, που είναι η διαρκής κατάστασή του
σε έναν άγνωστο και εχθρικό Κόσμο/Φύση, να εξασφαλίσει έναν «οικείο τόπο»,
δηλαδή μια «Πατρίδα»

Η δέσμη εννοιών, με την οποία η Κριτική Θεωρία ανασυγκροτεί το Μύθο
και τα μετέπειτα στάδια του Μύθου, δηλαδή τη Μεταφυσική και την Επιστήμη
εν συνεχεία ανάλογα, είναι η τριάδα:
Αγωνία (Angst), Αυτοσυντήρηση (Selbsterhaltung) και Κυριαρχία (Herrschaft)...

Ίσως τα παραπάνω, να φαίνονται άσχετα με τα παραμύθια, που είναι το θέμα μας,
και ακόμα περισσότερο, να φαίνονται άσχετα σε σχέση
με την καθημερινή μας πραγματικότητα και τη ζωή μας.
Δεν είναι όμως έτσι.

Παιδάκια, κρυβόμαστε στη ζεστή αγκαλιά του παππού και της γιαγιάς
και τους ζητάμε να μας πουν παραμύθια.
Στην αγάπη τους και την προσοχή τους, βρίσκουμε έναν «οικείο τόπο»,
μια «πατρίδα» και με τις ιστορίες τους ζυγιάζουμε φαντασία και ορθολογισμό,
κάνοντας τα πρώτα βήματα στη γνωριμία μας με αυτόν τον κόσμο που μας περιβάλλει.

«Αγωνιούμε» για την τύχη του Κοντορεβιθούλη και του Πινόκιο,
αναρωτιόμαστε αν αυτά που ξέρουμε θα ισχύσουν
(δηλαδή αν το καλό θα νικήσει το κακό)
και τελικά ανακουφιζόμαστε, όταν πράγματι το καλό «κυριαρχεί».

«Παππού, θα μας πεις άλλη μια ιστορία;»
λέμε, γιατί σε αυτή την ηλικία προσεγγίζουμε περισσότερο από ποτέ
την ενότητά μας με τα πράγματα γύρω μας, καθώς τις οξείες γωνίες
της πραγματικότητας τις αμβλύνει η φαντασία.

Όμως τελικά, αυτή την ενότητα δεν την κατακτάμε, και χάνουμε την «πατρίδα» μας.
Ο παππούς και η γιαγιά δεν έχουν πάντα χρόνο για παραμύθια,
και εμείς μόλις μεγαλώσουμε λίγο, τους εξορίζουμε από τη ζωή μας.

Μεγαλώνουμε λοιπόν, και νομίζουμε πως έχουμε εξορθολογικεύσει τα γύρω μας,
πως βλέπουμε με την κοφτερή ματιά της λογικής και έχουμε ξεπεράσει το μύθο.
Όμως, παραμυθιαζόμαστε.

Αγωνιούμε ακόμα, και ακόμα φτιάχνουμε μύθους για να κυριαρχήσουμε στο φόβο
και να διασφαλίσουμε την αυτοσυντήρηση.
Αγωνιούμε για το φαϊ και το σεξ, και αυτή την αγωνία τη βαφτίζουμε με ευγενικά ονόματα
για να εξωραΐσουμε το άγχος που μας πνίγει.
Οι κοινωνικές αξίες και συμπεριφορές διεκπεραιώνουν αυτά ,που άλλοτε στο παρελθόν,
διεκπεραίωναν οι τελετές γονιμότητας και οι ιεροτελεστίες της ανθρωποφαγίας.

Πίσω από το παραπέτασμα του σύγχρονου ορθολογικού κόσμου
ακούγεται το βούισμα του ανθρώπινου μελισσιού,
όπου ο ένας πέφτει πάνω στον άλλο,
γαντζωμένος στον προσωπικό του μύθο,
που του επιτρέπει να τα φέρνει βόλτα.

Με το ένα πόδι στο Μύθο,
το άλλο στον Ορθολογισμό,
και το ενδιάμεσο χάσμα να μεγαλώνει,
ο άνθρωπος περιμένει να γεράσει, ώστε να ξαναπροσπαθήσει ,
με τα εγγόνια του αυτή τη φορά, να ενώσει την αλήθεια με τα παραμύθια.